Kwaliteitskeurmerk: ISO 9001:2015
Wat is duizeligheid in de overgang?
Duizeligheid in de perimenopauze is een verzamelnaam voor drie verschillende klachten: lichthoofdigheid (het gevoel flauw te vallen of “zweverig” te zijn), vertigo (draaiduizeligheid waarbij de wereld lijkt te bewegen) en evenwichtsproblemen (onzeker lopen, balansverlies). Naar schatting ervaart circa 35% van de perimenopauzale vrouwen wekelijks één van deze vormen. De klachten zijn vaak direct gekoppeld aan hormonale schommelingen — met name dalende en fluctuerende oestrogeenspiegels — en daarmee in veel gevallen goed behandelbaar als de onderliggende oorzaak in beeld is.
Veel vrouwen horen van hun huisarts of omgeving dat duizeligheid in de overgang “er nou eenmaal bij hoort”. Deze geruststelling is weinig helpend als je regelmatig licht in je hoofd bent of het gevoel hebt flauw te vallen. In werkelijkheid heeft dit vervelende symptoom vaak onderliggende oorzaken die behandeld kunnen worden. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat ruim een derde van de vrouwen in de overgang minstens eenmaal per week last heeft van duizeligheid. Het is dus een veelvoorkomend probleem, en bij Newmedix zien we het dan ook regelmatig, maar het goede nieuws is dat er vaak iets aan te doen is.
Waarom hormonale veranderingen invloed hebben op je evenwicht
Tijdens de menopauzale overgang schommelen de niveaus van oestrogeen en progesteron aanzienlijk. Die dalende hormoonspiegels kunnen je evenwichtsorgaan in het binnenoor direct beïnvloeden. Wetenschappers ontdekten dat receptoren voor hormonen zoals oestrogeen, progesteron, schildklierhormoon én het stresshormoon cortisol aanwezig zijn in het evenwichtsorgaan. Het is dus geen verrassing dat hormonale schommelingen je balans kunnen verstoren. Veel vrouwen merken bijvoorbeeld rond de menstruatie of in de pre-menopauze al periodes van overgang en duizeligheid.
Een opvallend gevolg van deze hormonale impact is een vorm van positieduizeligheid, bekend als benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPV). Hierbij veroorzaken bepaalde hoofdbewegingen plots een draaierig gevoel. Uit een grootschalige studie bleek dat vrouwen in de overgang duidelijk vaker BPPV ontwikkelen dan mannen – men vermoedt dat de hormonale schommelingen tijdens de menopauze daar een belangrijke rol in spelen.
Een tekort aan oestrogeen verzwakt mogelijk ook de structuur van otoconia (balanskristallen) in het binnenoor, waardoor het evenwicht makkelijker ontregeld raakt. Dit mechanisme zou de link tussen de overgang en duizeligheid verklaren.
Bloedsuikerspiegel uit balans
Hormonale veranderingen kunnen ook indirect voor duizeligheid in de overgang zorgen via hun effect op de bloedsuikerspiegel. Oestrogeen en progesteron beïnvloeden hoe gevoelig je lichaam is voor insuline, het hormoon dat je bloedsuiker reguleert. Tijdens de perimenopauze zien we vaker wisselingen in bloedsuiker: soms wordt het lichaam minder gevoelig voor insuline (insulineresistentie), andere keren juist gevoeliger.
Dit betekent dat zelfs vrouwen zonder diabetes vaker last kunnen krijgen van schommelingen in de bloedsuiker, wat zich kan uiten in een licht gevoel in het hoofd, trillerigheid, zweten en duizeligheid. Het risico is nog hoger bij vrouwen die al aanleg hebben voor diabetes. Stabiele bloedsuikerwaarden zijn dus belangrijk; sterke dalingen (hypoglykemie) kunnen leiden tot duizelige momenten.
Opvliegers en vaatverwijding
Opvliegers (plotselinge warmtegolven met zweten en rood aanlopen) zijn een van de bekendste overgangsklachten. Bijna 70–80% van de vrouwen ervaart ze in meer of mindere mate. Tijdens een opvlieger gaat je hart vaak sneller kloppen en verwijden de bloedvaten zich, wat tijdelijk je bloeddruk kan verlagen. Het is dan ook niet ongebruikelijk om je tijdens of vlak na een hevige opvlieger licht in het hoofd te voelen. Bovendien raken veel vrouwen door het intense zweten uitgedroogd. Zelfs ’s nachts kunnen opvliegers (nachtzweten) tot vochtverlies en slaaponderbreking leiden. Dit alles draagt bij aan een gevoel van zwakte en duizeligheid in de overgang.
Opvliegers ontstaan door een daling van oestrogeen tijdens de overgang. Dit tekort verstoort de temperatuurregulatie in het lichaam en veroorzaakt de kenmerkende warmtegolven, vaak gepaard met duizeligheidsklachten.
Migraine verergerd door oestrogeendaling
Vrouwen hebben ongeveer drie keer zoveel kans op migraine als mannen, en hormonale schommelingen zijn een belangrijke reden. Vooral in de overgangsjaren kunnen migraineaanvallen frequenter of intenser worden door dalende oestrogeenniveaus. Onderzoek bevestigt dat het “ontrekken” van oestrogeen (zoals vlak voor de menstruatie of tijdens de perimenopauze) een bekende trigger is voor migraine-aanvallen..
Veel vrouwen die nooit eerder migraine hadden, krijgen in deze fase te maken met bonzende hoofdpijnen – vaak aan één kant van het hoofd – gepaard met misselijkheid, licht- en geluidsgevoeligheid en regelmatig ook duizeligheid perimenopauze of visuele aura’s. De jaren vlak voor de menopauze kunnen daardoor een zware tol eisen. Gelukkig nemen migraineklachten bij veel vrouwen weer af zodra de postmenopauze bereikt is en de hormonale schommelingen voorbij zijn.
Stress, angst en slaapgebrek
De overgang kan emotioneel turbulente tijden geven. Schommelende hormonen maken het lichaam gevoeliger voor stress en angst. Veel vrouwen voelen zich prikkelbaar of krijgen paniekaanvallen zonder duidelijke aanleiding. Deze psychische component heeft een directe impact op duizeligheid in de overgang: in een Japanse studie was angst de enige factor die onafhankelijk samenhing met frequent duizelig zijn tijdens de menopauze.
Met andere woorden: hoe hoger de angstscore, hoe groter de kans op duizelige klachten. Angst en paniek kunnen bovendien leiden tot hyperventilatie (snelle, oppervlakkige ademhaling), waardoor het koolzuurgehalte in het bloed daalt en je je licht in het hoofd gaat voelen.
Daarnaast verstoort de menopauze vaak de slaap – denk aan nachtelijk zweten, maar ook piekeren en insomnie. Chronisch slaaptekort laat je uitgeput en mentaal wazig achter. Een vermoeid lichaam heeft meer moeite om de bloeddruk en doorbloeding naar de hersenen op peil te houden, wat je evenwichtsgevoel niet ten goede komt.
Onderzoekers hebben een duidelijk verband gevonden tussen slechte slaapkwaliteit en duizeligheidsklachten. Het is dus belangrijk om slaapstoornissen en stress aan te pakken als onderdeel van de behandeling.
Duizelig tijdens je menstruatie: het verband met de overgang
Veel vrouwen merken het al jaren vóór de overgang officieel begint: vlak vóór en tijdens de menstruatie voel je je duizelig, wattig in je hoofd of zelfs licht draaierig. Wat je menstruatie en de overgang gemeen hebben is geen toeval — het is hetzelfde mechanisme, maar dan in verschillende intensiteit: schommelende oestrogeenspiegels.
De oestrogeen-dip als trigger
Vlak voor je menstruatie daalt je oestradiol scherp. In de perimenopauze gebeurt iets vergelijkbaars, maar dan grilliger en extremer. Onderzoek wijst op een kritische drempel rond 45-50 pg/ml oestradiol: zakt je spiegel daaronder, dan kunnen migraine-paden in de hersenen geactiveerd worden — inclusief de zogeheten vestibulaire migraine, waarbij duizeligheid het dominante symptoom is in plaats van hoofdpijn.
Oestrogeenreceptoren zitten in je binnenoor
Dat hormonen je evenwicht beïnvloeden is geen vage hypothese. In het vestibulaire systeem — het deel van je binnenoor dat je balans regelt — zitten actieve oestrogeenreceptoren (PMC6081893). Als de oestrogeenspiegel daalt, verandert de doorbloeding en de prikkelgeleiding in dit gebied. Het gevolg: je evenwichtsorgaan wordt instabieler en gevoeliger voor verstoring.
Waarom het in perimenopauze erger wordt
Tijdens een normale cyclus is de oestrogeen-dip kort en voorspelbaar. In de perimenopauze worden de schommelingen groter, onvoorspelbaarder en frequenter. Wat eerst alleen premenstrueel speelde, breidt zich uit naar de luteale fase en uiteindelijk naar willekeurige momenten in de maand. Daarnaast verhoogt een chronisch lage oestrogeenspiegel in combinatie met een vitamine D-tekort de kans op BPPV (kristallen in het binnenoor) — zo toonde Yang et al. (2018, Laryngoscope) aan bij postmenopauzale vrouwen.
Wat we hierover meten bij NewMedix
Omdat het patroon hormonaal is, beginnen we niet met gokken maar met meten. Bij NewMedix brengen we via het Hormoonprofiel vrouw (speekselmeting op meerdere momenten in je cyclus) en de Estronex urinemetabolieten in kaart hoe jouw oestrogeen daadwerkelijk schommelt én hoe je het afbreekt. Pas dán weten we of een vestibulaire migraine, een chronisch tekort of een disbalans tussen oestrogeen en progesteron de duizeligheid aanjaagt — en kunnen we gericht behandelen.
Duizelig in de overgang: wat te doen?
Duizeligheid in de overgang voelt vaak onvoorspelbaar en machteloos — alsof je geen grip hebt op je eigen lichaam. Het goede nieuws: er is bijna altijd een aanwijsbare oorzaak, en die kun je stap voor stap aanpakken. Hieronder een concreet stappenplan zoals we dat in de praktijk gebruiken.
1. Krijg duidelijkheid via gericht onderzoek
Voordat je gaat behandelen, wil je weten wát er speelt. We brengen je situatie in kaart met een combinatie van onderzoeken die afhankelijk van jouw klachten worden gekozen:
- Een hormoonpanel via speeksel om het verloop van oestrogeen, progesteron en testosteron over de dag te zien.
- Een bijnier-onderzoek dat het dagritme van je stresshormonen meet.
- Een metabool bloedonderzoek waarmee we kijken naar bloedsuikerregulatie, ijzerstatus, vitamine D en B-vitamines.
- Waar nodig aanvullende mitochondriale parameters om je energiehuishouding in beeld te brengen.
Tijdens een intake bespreken we welk onderzoek bij jouw klachten past — niet meer dan nodig, maar wel diepgaand genoeg om grip te krijgen.
2. Stabiliseer je bloedsuiker
Schommelingen in je bloedsuiker zijn een van de meest onderschatte oorzaken van duizeligheid in de overgang. Door je oestrogeenspiegels reageert je lichaam gevoeliger op suikerdips, met licht gevoel in je hoofd, trillerigheid of zwarte vlekjes voor je ogen als gevolg. Wat helpt:
- Eet eiwit en gezonde vetten bij élke maaltijd.
- Vermijd lege koolhydraten op een nuchtere maag.
- Overweeg ondersteuning met magnesium in een goed opneembare vorm en mineralen die de suikerstofwisseling ondersteunen.
3. Ondersteun je bijnieren
Wanneer je hormonen schommelen, springen je bijnieren bij. Blijft die belasting te lang aanhouden, dan raakt je stresssysteem uitgeput — en duizeligheid is daar een typisch signaal van. We werken hier met:
- Adaptogene kruiden die je stresssysteem helpen herbalanceren.
- Actieve B-vitamines en mineralen die je bijnieren nodig hebben om te functioneren.
- Een stress-reducerend infuus dat het parasympathische zenuwstelsel activeert en je systeem letterlijk tot rust brengt.
4. Overweeg bio-identieke hormoonondersteuning
Als uit het hormoonpanel blijkt dat je oestrogeen sterk daalt, kan bio-identieke hormoonondersteuning een groot verschil maken. Bio-identieke hormonen hebben exact dezelfde moleculaire structuur als de hormonen die je lichaam zelf maakt. Veel vrouwen merken binnen enkele weken dat duizeligheid, opvliegers en hersenmist afnemen. Of dit bij jou past, bepalen we altijd op basis van je labwaardes én je klachten.
5. Mitochondriale ondersteuning
Je mitochondriën zijn de energiecentrales in elke cel — ook in je hersenen en je evenwichtsorgaan. Werken die minder efficiënt, dan voel je je sneller licht in je hoofd, vermoeid en wankel. We ondersteunen je energiehuishouding met:
- Voedingsstoffen die de celenergieproductie aanjagen.
- Co-factoren die helpen bij het herstel van vermoeide cellen.
- Waar nodig een mitochondriaal infuus dat direct werkt op cellulair niveau.
6. Infuus-opties bij NewMedix
Infusen werken sneller dan supplementen omdat ze de spijsvertering overslaan — handig wanneer je opname verminderd is of je snel resultaat wilt. We werken met verschillende type infusen, afhankelijk van wat jij nodig hebt:
- Een voedingsstoffen-infuus met vitamines en mineralen die vaak tekortschieten in de overgang.
- Een stress-reducerend infuus dat je zenuwstelsel kalmeert.
- Een mitochondriaal infuus dat je energieproductie op celniveau ondersteunt.
Tijdens een intake bespreken we welk persoonlijk plan past — soms is één infuus voldoende, soms werken we met een kuur.
7. Wanneer naar de huisarts of specialist?
Niet alle duizeligheid komt door de overgang. Neem contact op met je huisarts of ga direct naar de spoedeisende hulp bij:
- Plotselinge, hevige duizeligheid met spraak- of zichtproblemen.
- Duizeligheid met uitval van een arm of been.
- Hevige hoofdpijn die je nog niet eerder zo hebt gehad.
- Flauwvallen of bijna-flauwvallen zonder duidelijke oorzaak.
- Duizeligheid in combinatie met hartkloppingen of pijn op de borst.
In die gevallen is medische beoordeling het eerste wat moet gebeuren — een functioneel-medisch traject is daar een aanvulling op, geen vervanging.
Klaar om de oorzaak van jouw duizeligheid te achterhalen?
Duizeligheid in de overgang is geen klacht waar je mee hoeft te leren leven. Met de juiste onderzoeken en een persoonlijk plan krijg je weer grip op je lichaam. Tijdens een intake bij NewMedix kijken we samen welke aanpak bij jou past. Plan hier je intake en zet de eerste stap naar meer stabiliteit en energie.
Veelgestelde vragen over duizeligheid in de overgang
Kan duizeligheid één van de eerste signalen van de overgang zijn?
Ja. Duizeligheid kan al jaren optreden voordat je menstruatie daadwerkelijk uitblijft. De perimenopauze begint bij veel vrouwen al rond hun 40e tot 45e jaar, met subtiele hormonale schommelingen die het vestibulaire systeem en de bloedsuikerregulatie beïnvloeden. Duizeligheid, slecht slapen en stemmingswisselingen zijn vaak de eerste signalen — nog vóór opvliegers.
Hoe lang duurt duizeligheid in de overgang?
Dat varieert sterk per vrouw. Zonder gerichte aanpak kan duizeligheid de hele perimenopauze (gemiddeld 4 tot 10 jaar) blijven terugkomen. Met hormonale stabilisatie, gerichte supplementatie en behandeling van onderliggende oorzaken zien we in de praktijk vaak binnen 3 tot 6 maanden duidelijke verbetering.
Helpt hormoontherapie tegen duizeligheid?
Bij duizeligheid die gekoppeld is aan lage of sterk schommelende oestrogeenspiegels — zoals vestibulaire migraine en bepaalde vormen van BPPV — kan hormoontherapie effectief zijn. Met name transdermale bio-identieke oestradiol heeft de voorkeur, omdat de spiegel daarmee stabieler gehouden wordt. Voorwaarde is altijd: eerst meten, dan behandelen.
Welke supplementen helpen bij duizeligheid in de overgang?
De meest relevante zijn: magnesium-glycinaat (200-400 mg per dag, vooral bij migraine-component), vitamine D3 (dosering op basis van bloedwaarde), een B-complex met actief B12 (methylcobalamine) en eventueel ginkgo biloba bij een vasculaire component. Belangrijk: supplementen werken het best als ze gericht ingezet worden op basis van lab-onderzoek, niet als gokwerk.
Wat is het verschil tussen duizelig en draaiduizelig (vertigo)?
Lichthoofdigheid (“zweverig”, wattig hoofd, bijna flauwvallen) wijst meestal op bloeddruk-, bloedsuiker- of vochtbalansproblemen. Draaiduizeligheid (vertigo) waarbij de wereld letterlijk lijkt te draaien, komt vrijwel altijd uit het binnenoor of vestibulaire systeem. Evenwichts- of balansproblemen (onzeker lopen zonder draaiend gevoel) kunnen wijzen op neurologische oorzaken en verdienen aanvullend onderzoek.
Wanneer moet ik me zorgen maken?
Neem direct contact op met je huisarts of de SEH bij duizeligheid die plotseling optreedt en gepaard gaat met: dubbelzien, plotseling gehoorverlies, ernstige hoofdpijn (anders dan je kent), krachtsverlies in een arm of been, spraakproblemen of bewustzijnsverlies. Dit zijn rode vlaggen die snelle medische beoordeling vragen.
Een integrale aanpak voor verlichting van duizeligheid tijdens de overgang
Omdat zoveel factoren tegelijkertijd een rol spelen, is er zelden een snelle, eenduidige oplossing voor menopauzale duizeligheid. In plaats van elk symptoom afzonderlijk te bestrijden, kijken we bij Newmedix naar het grotere geheel. Onze integrale aanpak houdt in dat we eerst uitgebreid onderzoeken waarom je je duizelig voelt. We voeren gericht diagnostisch onderzoek uit – van een cortisol-dagcurve (om het stresshormoonpatroon in kaart te brengen) tot uitgebreide vrouwelijke hormoonprofielen, schildklierfunctie, tekorten aan vitaminen en mineralen, en zelfs je darmgezondheid. Al deze systemen hangen immers samen en kunnen subtiel bijdragen aan jouw klachten.
Zo kunnen bijvoorbeeld lage ijzerwaarden (bloedarmoede) of een vitamine B12-tekort je extra moe en licht in het hoofd maken. Ook een traag werkende schildklier of chronische stress kunnen het evenwichtsorgaan beïnvloeden. Deze inzichten helpen ons de juiste behandelaanpak te kiezen.
Op basis van de onderzoeksresultaten stellen we een persoonlijk behandelplan op. Vaak beginnen we met duurzame leefstijlinterventies: gezondere voeding, voldoende hydratie en een op maat gemaakt bewegingsplan om bloedsomloop en balans te verbeteren. Orthomoleculair voedingsadvies en supplementen kunnen tekorten aanvullen of specifieke klachten verlichten. Denk aan magnesium of B-vitamines voor ondersteuning van het zenuwstelsel en energieniveau, co-enzym Q10 voor cellulaire energie, of fyto-oestrogenen die de hormonale schommelingen dempen.
Daarnaast kan bio-identieke hormoontherapie (HRT) een optie zijn om de hormonale balans te herstellen. Bio-identieke hormonen bootsen de werking van natuurlijke oestrogenen en progesteron na en kunnen helpen bij het verminderen van overgangsgerelateerde klachten zoals duizeligheid. Uit onderzoek blijkt dat hormonale schommelingen, en met name de daling van oestrogeen, bijdragen aan het ontstaan van benigne paroxismale positieduizeligheid (BPPV) bij vrouwen in de overgang. Deze studie onderstreept dat bio-identieke hormoontherapie een waardevolle behandelmogelijkheid kan zijn om dit soort klachten te verlichten
Ook bieden we begeleiding in stressreductie – bijvoorbeeld ademhalingsoefeningen, mindfulness of kruidensupplementen – om het zenuwstelsel tot rust te brengen. In sommige gevallen kan zelfs een kortdurende hormoontherapie met bio-identieke hormonen overwogen worden om zeer hevige overgangsklachten te stabiliseren. Dit gebeurt altijd in overleg en op een verantwoorde manier.
Tot slot geven we praktische adviezen om in het dagelijks leven met duizeligheid om te gaan. Enkele tips om zelf alvast toe te passen:
- Blijf goed gehydrateerd: Drink voldoende water verspreid over de dag, zeker bij opvliegers of veel zweten.
- Zorg voor kwalitatieve slaap: Houd een regelmatig slaapritme aan en zorg voor een koele, donkere slaapkamer om de nachtrust te bevorderen.
- Beweeg regelmatig: Dagelijks licht bewegen (wandelen, yoga) stimuleert de bloedcirculatie en vermindert stress.
- Eet gebalanceerd en op vaste tijden: Een volwaardig dieet en regelmatige maaltijden helpen bloedsuikerschommelingen te voorkomen.
- Beperk alcohol en cafeïne: Overmatig alcoholgebruik en cafeïne kunnen de hormoonhuishouding en vochtbalans verstoren en klachten verergeren.
Met zo’n holistische benadering doorbreken we de vicieuze cirkel van symptomen. Door tegelijkertijd te werken aan hormonale balans, bloedsuiker, stress en leefstijl, gaan al je orgaansystemen beter samenwerken. Vaak zien we dan een kettingreactie: minder angst en vermoeidheid, mildere opvliegers, minder migraine – en uiteindelijk aanzienlijk minder duizelige momenten.
Je staat er niet alleen voor. Ons team bij Newmedix staat klaar met een persoonlijke aanpak die aansluit bij jouw unieke situatie. Wil je weten of jouw duizeligheid tijdens de overgang samenhangt met hormonen, voeding of stress? Plan dan een gratis adviesgesprek en ontdek wat we voor jou kunnen betekenen.
Referenties
