Kwaliteitskeurmerk: ISO 9001:2015
SIBO staat voor ‘small intestinal bacterial overgrowth’. Deze darmaandoening doet zich voor wanneer er een overgroei is aan bepaalde gisten of bacteriën in het microbioom van het maag-darmstelsel. Dit komt vaak voor bij het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) — onderdeel van een breder klachtencluster van darm-, vermoeidheid- en brainfog-klachten. Vaak is het zo dat bacteriën die in de dikke darm thuishoren, in de dunne darm terechtkomen. Dat leidt tot vervelende, levensbelemmerende klachten.
Wat houdt SIBO precies in, wat zijn de symptomen en hoe wordt de diagnose gesteld? Maar nog belangrijker: zou jij SIBO kunnen hebben en hoe kan een effectieve SIBO behandeling helpen?
Wat is SIBO? Bacteriële overgroei in de dunne darm
Sibo is dus een bacteriële overgroei in de dunne darm. In maar liefst 70% van de gevallen is SIBO de oorzaak van het prikkelbaredarmsyndroom (PDS). In de dikke darm bevinden zich maar liefst 100 miljard bacteriën per milliliter. Dat is veel meer dan in de dunne darm. Daar vind je normaal gesproken zo’n 10 miljoen bacteriën per milliliter.
Deze bacteriële verdeling kan uit balans raken. Als teveel dikke darmbacteriën zich naar de dunne darm verplaatsen, wordt je voeding te vroeg verteerd. Hierdoor ontstaan tekorten aan calorieën, vitamines en mineralen en neemt de productie van darmgassen toe – een typisch SIBO symptoom.
SIBO symptomen: hoe herken je het?
Indien je lijdt aan SIBO, heb je last van chronische, darmgerelateerde klachten die meer dan drie maanden aanhouden. Belangrijke SIBO symptomen zijn onder andere:
– Buikpijn;
– Opgeblazen gevoel;
– Winderigheid;
– Veranderingen in de stoelgang;
– Dunne ontlasting
– Obstipatie
– Misselijkheid;
– Vermoeidheid;
– Eczeem;
– Depressie.
SIBO kan ernstige gezondheidsklachten veroorzaken en de kwaliteit van leven flink beïnvloeden — zie ook ons artikel over chronische darmklachten voor het bredere plaatje. Ook komt het significant vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
SIBO test in Nederland: de ademtest
Denk je last te hebben van SIBO? Dan kan dat in Nederland getest worden. Newmedix gebruikt een ademtest om SIBO vast te stellen. De gassen die worden veroorzaakt door de bacteriële overgroei worden via de longen uitgeademd en kunnen zo gemeten worden.
1. Lactulose als teststof
Als je een ademtest doet, zoals ook voor de lactose- of fructose-intolerantie ademtest, wordt je gevraagd een teststof in te nemen. In het geval van SIBO is deze teststof lactulose. Lactulose kan normaal gesproken niet verteerd en opgenomen worden door de dunne darm. In het geval van SIBO, wordt lactulose wél gefermenteerd door bacteriën.
2. Waterstof en/of methaangassen
Heb je SIBO, dan zullen er verschillen merkbaar zijn in jouw adem. De ademtest kan erop wijzen dat je bijvoorbeeld waterstof of methaangassen uitademt. Met behulp van de SIBO-ademtest worden deze gassen geregistreerd.
3. Locatie van de SIBO bepalen
Ook kan je met de ademtest achterhalen waar de bacteriële overgroei plaatsvindt. Het is mogelijk precies te achterhalen waar de vervelende bacteriën zich bevinden. Zo kan Newmedix de ziekte beter inschatten en een meer op maat gemaakte behandeling creëren.
SIBO behandeling: de 3-stappen aanpak
Over het algemeen wordt SIBO behandeld met behulp van voeding. Er is dan ook een specifiek SIBO-dieet: een dieet bij bacteriële overgroei. Dat is stap één van de SIBO behandeling.
Stap 1: SIBO-dieet
Vaak laten we patiënten eerst, voor ongeveer één à twee weken, een dieet volgen met weinig koolhydraten en vezels. Wel bijvoorbeeld gezonde vetten, zoals olijfolie. Zuivelproducten zijn niet toegestaan, want daar zitten weer suikers in. Zo vermijd je de voedingsmiddelen die de bacteriële groei bevorderen.
Vervolgens ga je langzaamaan ‘low FODMAP’-voeding toevoegen. Dat zijn voedingsmiddelen die weinig suikers bevatten. Gaat dit goed, dan voeg je langzaamaan steeds meer producten toe. Denk hierbij aan broccoli, aardbeien, kip en erwten.
Stap 2: bacteriën uit balans aanpakken
Daarna volgt een kuur met de zogeheten ‘killers’. Dit zijn medicijnen die de vervelende micro-organismen laten uitsterven. Deze bacteriën verstoppen zich vaak in een slijmerige biofilm, waarmee ze zich vasthechten aan de darmwand — bij SIBO zien we vaak ook een lekkende darm (leaky gut) die de klachten versterkt. Daarom proberen we ook deze biofilm af te breken met behulp van “biofilm busters”. Om de darmen gezond te houden, starten we hier ook met probiotica.
Stap 3: SIBO-dieet verder uitbouwen
Hierna mogen enkele high FODMAP-producten worden toegevoegd. De bacteriën houden hiervan! Ze worden dan ook uit de biofilm getrokken en door de ‘killers’ aangepakt. Uiteindelijk kan de patiënt steeds normaler gaan eten.
Herken jij je in de SIBO-symptomen?
Een opgeblazen buik, gasvorming en darmklachten ondanks 'normale' onderzoeken? Bij Newmedix doen we een SIBO-ademtest, brengen we de onderliggende oorzaak in kaart en stellen we een gericht behandelplan op — dieet, biofilm-busters, gerichte antimicrobiële kruiden en darmherstel.
SIBO behandelen bij Newmedix
Op zoek naar een resultaat gerichte SIBO behandeling? Pas op voordat je zelf aan de slag gaat met probiotica. De meeste probiotica maken SIBO namelijk erger! Wil je het goed doen, dan zoek je professionele hulp vanuit een functionele geneeskunde-aanpak. Newmedix kan je daar goed bij helpen. Klik en plan direct een gratis adviesgesprek in.
Veelgestelde vragen over SIBO
Wat is SIBO en hoe ontstaat het?
SIBO staat voor ‘Small Intestinal Bacterial Overgrowth’ — een bacteriële overgroei in de dunne darm. Normaal bevinden de meeste bacteriën zich in de dikke darm (zo’n 100 miljard per ml), terwijl de dunne darm relatief ‘leeg’ is (10 miljoen per ml). Bij SIBO verplaatsen darmbacteriën zich naar de dunne darm, waar ze fermenteren wat tot gasvorming, een opgeblazen gevoel en malabsorptie leidt. Oorzaken zijn vaak: trage darmmotiliteit, lage maagzuur-productie, eerdere voedselvergiftiging (post-infectious IBS), structurele afwijkingen of langdurig PPI-gebruik.
Wat zijn de belangrijkste SIBO-symptomen?
Veelvoorkomende SIBO-symptomen zijn: opgeblazen buik (vaak binnen 30-90 min na maaltijd), winderigheid, buikpijn of buikkrampen, afwisselende ontlasting (diarree én obstipatie), misselijkheid, vermoeidheid, brain fog, voedingstekorten (vooral B12, ijzer, vetoplosbare vitamines), eczeem en soms depressieve klachten. Symptomen worden vaak erger bij vezels, FODMAP-rijke voeding of probiotica. Klachten houden meestal langer dan 3 maanden aan.
Hoe wordt SIBO getest?
De gouden standaard is een lactulose- of glucose-ademtest. Je drinkt een teststof en blaast op vaste tijden in zakjes — daarmee meten we waterstof- en methaangas in je adem. Een vroege gas-piek wijst op overgroei in de dunne darm. We onderscheiden waterstof-dominante SIBO (vaak diarree), methaan-dominante (IMO, vaak obstipatie) en waterstofsulfide-SIBO. Het testresultaat bepaalt mede welke behandeling werkt.
Wat is het verschil tussen SIBO en PDS (IBS)?
SIBO en PDS overlappen sterk: bij naar schatting 60-70% van mensen met PDS speelt SIBO mee als onderliggende oorzaak. PDS is een diagnose van uitsluiting op basis van klachten (Rome IV-criteria). SIBO is een feitelijke meetbare bacteriële overgroei. Bij PDS-patiënten met opgeblazen gevoel, gasvorming en wisselende ontlasting is een SIBO-ademtest vaak zinvol — als SIBO de oorzaak is, kun je veel gerichter behandelen dan met algemene PDS-adviezen.
Wat is de beste SIBO-behandeling?
Een effectieve SIBO-behandeling bestaat uit 4 stappen: (1) tijdelijk SIBO-dieet (low-FODMAP of elemental) om de bacteriën te ‘uithongeren’, (2) antimicrobiële fase met kruiden zoals oregano-olie, berberine, allicine of het antibioticum rifaximine, (3) biofilm-busters om bacteriën uit hun beschermende laag te halen, (4) herstelfase met motiliteits-ondersteuning, gerichte probiotica en darmherstel-supplementen (L-glutamine, zink, omega-3). Zonder stap 4 keert SIBO vaak terug binnen 6-12 maanden.
Welke voeding moet ik vermijden bij SIBO?
In de actieve behandelfase vermijden we voedingsmiddelen die snel fermenteren: ui, knoflook, peulvruchten, koolsoorten, melkproducten (lactose), tarwe, suiker en suikeralcoholen (sorbitol, xylitol), én vezelrijke vezels in grote hoeveelheden. Een low-FODMAP dieet is meestal de basis. Let op: low-FODMAP is bedoeld als tijdelijke aanpak (4-8 weken) — langer kan het microbioom verschralen. Daarom bouwen we voeding gefaseerd weer op, met aandacht voor diversiteit.
Helpen probiotica bij SIBO of maken ze het erger?
Het hangt af van welke probiotica. Lactobacillus- en Bifidobacterium-stammen kunnen bij sommige SIBO-patiënten klachten verergeren, vooral in de actieve fase. Spore-based probiotica (Bacillus subtilis, Bacillus coagulans) en Saccharomyces boulardii (een gist) worden meestal wel goed verdragen en kunnen juist helpen. Bij Newmedix kiezen we probiotica op basis van je SIBO-type (waterstof of methaan) en de behandelfase — nooit lukraak.
Komt SIBO altijd terug?
Zonder onderliggende oorzaak-behandeling keert SIBO bij 30-50% van de patiënten terug binnen een jaar. Cruciaal voor blijvend herstel is het aanpakken van de oorzaak: trage darmmotiliteit (prokinetica, vagus-stimulatie), lage maagzuur-productie (HCl-suppletie waar veilig), stressregulatie, schildklierfunctie, structurele oorzaken en het herstel van het ileocoecale klepje. Bij Newmedix richten we ons daarom niet alleen op de bacteriële overgroei, maar op het waarom — dat verlaagt de kans op recidief flink.
