Alpha-liponzuur 600 mg vermindert pijn en tintelingen bij diabetische neuropathie

Diabetische polyneuropathie is een van de meest hardnekkige complicaties van type 2 diabetes. Ruwweg de helft van de mensen met langer bestaande diabetes ontwikkelt uiteindelijk klachten van brand, pijn, tintelingen of gevoelloosheid in de voeten. De standaardbehandeling met gabapentine, amitriptyline of pregabaline heeft beperkt effect en komt met slaperigheid, duizeligheid en cognitieve klachten. Alpha-liponzuur is een universele antioxidant die zowel oplost in water als in vet, en die de mitochondriele functie in perifere zenuwen ondersteunt. Deze meta-analyse van Ziegler en collega’s pooled vier gerandomiseerde studies (ALADIN I, ALADIN III, SYDNEY en NATHAN II) en levert de basis voor het huidige klinisch gebruik in Duitsland en delen van Nederland.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

De onderzoekers combineerden vier gerandomiseerde dubbelblinde placebogecontroleerde trials met alpha-liponzuur bij symptomatische diabetische polyneuropathie: ALADIN I, ALADIN III, SYDNEY en NATHAN II. In totaal deden 1258 volwassenen mee (716 in de alpha-liponzuur arm, 542 in de placebo arm) met symptomatische polyneuropathie in de voeten. De interventie was alpha-liponzuur 600 mg per dag intraveneus, 5 dagen per week gedurende 3 weken. De belangrijkste uitkomstmaat was de Total Symptom Score (TSS), een gevalideerde vragenlijst die de kernklachten pijn, brand, paresthesie en gevoelloosheid scoort. Als secundaire uitkomst werd de Neuropathy Impairment Score-Lower Limbs (NIS-LL) gemeten.

Wat kwam eruit?

• Na 3 weken was het relatieve voordeel van alpha-liponzuur ten opzichte van placebo op de TSS 24.1 procent (95%-BI 13.5 tot 33.4) – een klinisch significante verbetering.
• Op de NIS-LL was het voordeel 16.0 procent (95%-BI 5.7 tot 25.2).
• De responder-rate (patienten die een klinisch relevante verbetering ervoeren) was 52.7 procent in de alpha-liponzuur groep versus 36.9 procent in de placebo groep (p<0.05).
• Op dagelijkse basis was er een continue toename van de TSS-verbetering in het voordeel van alpha-liponzuur gedurende de drie behandelweken.
• Bijwerkingen waren mild en vergelijkbaar met placebo; misselijkheid was het meest genoemd.
• Geen ernstige veiligheidsproblemen gemeld over de vier trials.

Wat betekent dit voor jou?

Heb je type 2 diabetes en last van tintelingen, pijn of brand in je voeten – vooral ’s nachts of bij lang staan – dan is dit een van de best onderzochte niet-medicamenteuze routes. Deze meta-analyse gaat specifiek over de intraveneuze route (600 mg IV, 5 dagen per week gedurende 3 weken) die in gespecialiseerde centra wordt aangeboden. Voor orale behandeling geldt: 600 mg alpha-liponzuur per dag, bij voorkeur op nuchtere maag omdat voeding de opname vermindert, gedurende minimaal 3 maanden – dit is gebaseerd op de NATHAN-1 en andere lange-termijn studies met vergelijkbaar mechanisme. Deze aanpak vervangt niet de kern: adequate bloedsuiker-regeling blijft altijd de eerste stap. Zonder goede glykemische controle blijft de neuropathie zichzelf onderhouden.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij verdenking op diabetische polyneuropathie brengen we altijd het complete plaatje in kaart voordat we starten met alpha-liponzuur: HbA1c en nuchter glucose (glykemische controle), monofilament- en trilzin-test (om objectief vast te leggen hoeveel functieverlies er is), en een differentiaal-diagnose met vitamine B12-tekort (holotranscobalamine en MMA in bloed), schildklierstatus en alcoholanamnese. Bij bevestigde diabetische neuropathie zonder andere oorzaak kan alpha-liponzuur worden ingezet – IV bij ernstige klachten via een gespecialiseerd centrum, oraal bij mildere klachten. We herhalen de TSS-vragenlijst en monofilament-test na 3 maanden om objectief te evalueren. Vaak zien we dat de symptoom-score zichtbaar daalt terwijl het monofilament-verlies stabiel blijft – dat is klinisch relevant want de patient ervaart winst in het dagelijks functioneren.

Bron

PubMed (PMID 14984445) — Treatment of symptomatic diabetic polyneuropathy with the antioxidant alpha-lipoic acid: a meta-analysis. Diabetic Medicine, 2004. DOI: 10.1111/j.1464-5491.2004.01109.x.