Probiotica bij depressie en angst: minder klachten in 23 studies

Een systematische review en meta-analyse van 23 gerandomiseerde studies bij 1401 klinisch gediagnosticeerde patiënten vond met probiotica een significante daling van depressieklachten (SMD −0,96) en een matige daling van angstklachten (SMD −0,59). Prebiotica gaven voor depressie geen significant effect. De studies liepen sterk uiteen.

Depressie en angst komen vaker voor, en er zijn nieuwe behandelopties nodig. De auteurs wijzen op de darm-hersen-as: die speelt mee in de ernst van depressie. Asad en collega’s bekeken of prebiotica, probiotica of synbiotica de klachten verminderen bij mensen met een klinische diagnose, niet bij gezonde vrijwilligers.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

Zij zochten tot 22 mei 2023 in Embase, Medline, PsycINFO, CINAHL, de Cochrane Library en de Science Citation Index. Alleen gerandomiseerde studies kwamen in aanmerking, bij klinische groepen, met een prebioticum, probioticum of synbioticum tegen depressie- of angstklachten. Het risico op vertekening werd beoordeeld met de Cochrane Collaboration Tool.

Drieëntwintig studies met samen 1401 patiënten voldeden. Twintig daarvan hadden genoeg gegevens voor de meta-analyse. Achttien onderzochten probiotica bij depressie, negen probiotica bij angst en drie prebiotica bij depressie. Het effect is uitgedrukt als gestandaardiseerd gemiddeld verschil (Hedge’s g), samengevoegd met een random-effectsmodel en een 95%-betrouwbaarheidsinterval. De registratie in PROSPERO is CRD42023424136.

Wat kwam eruit?

Probiotica gaven een significante daling van depressieklachten: SMD −0,96 (95%-betrouwbaarheidsinterval −1,31 tot −0,61). De daling van angstklachten was matig: SMD −0,59 (−0,98 tot −0,19). Prebiotica lieten voor depressie geen significant effect zien: SMD −0,28 (−0,61 tot 0,04).

De heterogeniteit tussen de studies was hoog. In subgroepen droegen de studieduur en de probioticumformulering bij aan die spreiding. De auteurs schrijven dat probioticagebruik tot acht weken, vergeleken met placebo, depressie- en angstklachten verminderde bij klinisch gediagnosticeerde patiënten. Preparaten met één stam en met meerdere stammen lieten matige tot grote effecten zien; één stam gaf het sterkste effect. Voor angst leken prebiotica gunstig, maar de auteurs schrijven dat vervolgonderzoek dat nog moet onderbouwen. De zoektocht nam ook synbiotica mee. De samenvatting geeft daarvoor geen samengevoegd effect.

Wat betekent dit voor jou?

De uitkomst geldt voor mensen met een klinische diagnose, niet voor iedereen die zich somber of gespannen voelt. Een samengevoegd gemiddelde zegt niet welke stam of welke dosis bij jou past. Die dosis staat niet in de samenvatting.

De daling bij probiotica is het duidelijkst voor depressie. Angst daalde matig. Tegelijk is de spreiding groot: duur en formulering verschilden, en de onderzochte periodes lopen tot acht weken. Prebiotica gaven voor depressie geen significant effect. De auteurs zien een aanpak die de darmflora naast de gebruikelijke behandeling meeneemt, waaronder medicatie. Dat is een aanvulling, geen vervanging.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij somberheid of angst kijken we oorzaakgericht. De darm-hersen-as is daarbij één vraag: wat er in de darm speelt, kan meewegen in hoe iemand zich voelt. Niet iedereen met deze klachten heeft hetzelfde onderzoek of dezelfde aanvulling nodig.

Deze meta-analyse is geen bewijs dat Newmedix depressie of angst geneest, en geen reden om een lopende behandeling te stoppen. Een probioticum kan een vraag zijn naast de zorg die je al krijgt, nadat duidelijk is wat er bij jou aan de hand is.

Asad en collega’s. Nutrition Reviews, 2025; 83(7):e1504–e1520. Systematische review en meta-analyse van 23 gerandomiseerde studies bij 1401 klinisch gediagnosticeerde patiënten. PROSPERO CRD42023424136. De auteurs verklaren geen belangenconflict.