Lactoferrine bij ijzertekort: even effectief als ferrosulfaat, veel beter verdragen

Ferrosulfaat is decennia lang de standaardbehandeling geweest voor ijzergebreks-anemie, maar iedereen die het heeft voorgeschreven weet het probleem: 30 tot 40 procent van de patienten stopt binnen enkele weken vanwege obstipatie, misselijkheid of maagpijn. Bovine lactoferrine is een ijzer-bindend melkeiwit dat via een heel ander mechanisme werkt. In plaats van ijzer direct te leveren, remt het lactoferrine het eiwit hepcidine – de belangrijkste rem op ijzer-opname vanuit de darm. Bij chronische low-grade inflammatie is hepcidine vaak verhoogd, wat verklaart waarom mensen soms wel ijzer eten maar het niet opnemen. Deze meta-analyse zet 8 gerandomiseerde trials op een rij en test of lactoferrine in de praktijk werkt.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

De onderzoekers pooled 8 gerandomiseerde klinische trials met in totaal enkele honderden deelnemers, verdeeld over drie populaties: zwangere vrouwen met milde ijzergebreks-anemie, niet-zwangere vrouwen in de vruchtbare leeftijd, en patienten met chronische nierziekte. In de interventie-arm kregen deelnemers bovine lactoferrine oraal 100 tot 250 mg per dag; in de controle-arm klassiek ferrosulfaat 40 tot 105 mg elementair ijzer per dag. De duur varieerde van 30 tot 90 dagen. Primaire uitkomsten waren stijging van hemoglobine, verandering in ferritine en incidentie van gastro-intestinale bijwerkingen. De statistische analyse gebruikte random-effects modellen omdat de populaties heterogeen waren.

Wat kwam eruit?

• Na 1 maand behandeling: gepoolde standardized mean difference in Hb-stijging van 0.59 (95%-BI 0.18 tot 0.99, p=0.004) – lactoferrine niet-inferieur aan ferrosulfaat.
• Bij langere follow-up (2 tot 3 maanden): gepoolde SMD steeg naar 1.04 (95%-BI 0.34 tot 1.74, p=0.004) – een teken dat lactoferrine over de tijd juist krachtiger wordt.
• Ferritine steeg onder beide behandelingen, met vergelijkbaar effect.
• Gastro-intestinale bijwerkingen waren significant lager in de lactoferrine-groep, met name obstipatie, misselijkheid en epigastrische pijn.
• Therapietrouw was aanzienlijk hoger onder lactoferrine, wat het langetermijnvoordeel deels verklaart.
• Bij patienten met CKD en chronische inflammatie was het effect van lactoferrine juist groter, passend bij het onderliggende hepcidine-mechanisme.

Wat betekent dit voor jou?

Heb je ijzertekort of ijzergebreks-anemie vastgesteld en verdraag je klassieke ijzertabletten niet? Bovine lactoferrine 100 tot 250 mg per dag is een goed onderbouwde optie om te bespreken met je huisarts. Neem het bij voorkeur nuchter of tussen maaltijden in, en combineer met 500 mg vitamine C om de opname te verhogen. Reken op minimaal 8 tot 12 weken behandeling voor een merkbaar effect op Hb en ferritine. Belangrijk: dit vervangt niet het uitzoeken van de onderliggende oorzaak. Menstruatie-verlies bij vrouwen, coeliakie, Helicobacter pylori infectie, of MASLD zijn regelmatig de bron – die moeten alsnog worden aangepakt.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij ijzertekort brengen we altijd het complete beeld in kaart voordat we suppleren: Hb, hematocriet, MCV, ferritine, transferrine-saturatie, en bij vermoeden van gelijktijdige inflammatie ook sTfR (soluble transferrin receptor – onafhankelijk van ontsteking) en hs-CRP. Bij milde tot matige anemie met gastro-intestinale intolerantie voor klassiek ijzer is lactoferrine 100 tot 250 mg per dag gedurende 12 weken een pragmatische route. Bij ernstige anemie of onvoldoende respons na 12 weken overleggen we met de huisarts over parenteraal ijzer. We herhalen Hb en ferritine na 4 en 12 weken om objectief te evalueren of de behandeling aanslaat.

Bron

PubMed (PMID 38291525) — The effectiveness of oral bovine lactoferrin compared to iron supplementation in patients with a low hemoglobin profile: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology, 2024.