Vitamine E vermindert leverontsteking en fibrose bij MASH – meta-analyse

MASH – de actieve, ontstoken vorm van leververvetting (voorheen NASH genoemd) – is een progressieve aandoening die kan leiden tot fibrose, cirrose en zelfs leverkanker. Reguliere medicatie is beperkt en vaak ingrijpend. Vitamine E in hogere dosering wordt al jaren onderzocht als alternatief, en deze nieuwe meta-analyse vat het stevigste bewijs samen.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

De auteurs combineerden de resultaten van drie gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (Bril 2019, Sanyal 2010, Song 2025) met in totaal 359 volwassenen met biopsie-bevestigde MASH. De deelnemers kregen vitamine E (alfa-tocoferol) in doseringen van 300 tot 800 mg per dag, gedurende 18 weken tot bijna twee jaar, vergeleken met placebo. Er werd gekeken naar leverenzymen (ALT, AST), histologische verbetering van de fibrose en MASH-resolutie.

Wat kwam eruit?

• ALT (de belangrijkste leverenzymmarker) daalde gemiddeld met 12,3 U/L versus placebo – klinisch zeer relevant
• De kans op verbetering van de fibrose-score was bijna twee keer zo hoog (odds ratio 1,96)
• AST liet ook een daling zien, randsignificant
• MASH-resolutie was over alle drie de studies heen niet significant; na exclusie van de minst vergelijkbare studie wel duidelijk significant (odds ratio 2,45)
• Vitamine E werd over het algemeen goed verdragen in de gebruikte doseringen

Wat betekent dit voor jou?

Voor wie te horen kreeg dat er sprake is van leververvetting met ontsteking – vooral bij metabool syndroom of insulineresistentie – is vitamine E een serieuze optie naast leefstijl. Het heeft het sterkste bewijs bij niet-diabetische volwassenen met biopsie- of beeldvormingsbevestigde MASH.

Praktisch: alfa-tocoferol oraal 400-800 IU per dag (in een goed-opneembare vorm, bij voorkeur gemengde tocoferolen of d-alfa-tocoferol), gedurende minimaal 18-24 maanden. Begin niet zonder duidelijke indicatie – bij gewone leververvetting zonder ontsteking is leefstijl de eerste aanpak. Combineer in alle gevallen met de basis: gewichtsreductie van 5-10%, mediterraan voedingspatroon, beweging en alcoholbeperking.

Bij oxidatieve belasting kan extra ondersteuning helpen: NAC (N-acetylcysteine) 600-1200 mg per dag als glutathion-voorloper, eventueel curcumine in een goed-opneembare vorm en omega-3 EPA+DHA. Bij gelijktijdig gebruik van anticoagulantia is voorzichtigheid geboden.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij een vermoeden van MASH meten we het volledige metabole en lever-plaatje: ALT, AST, GGT, alkalische fosfatase, ferritine en transferrine-saturatie (om hemochromatose uit te sluiten), HbA1c, lipidenprofiel met ApoB en non-HDL, hsCRP en vitamine D. Op indicatie maken we een leverechografie of FibroScan voor objectivering van de fibrose. Aanvullend zoeken we naar mogelijke onderliggende oorzaken zoals SIBO, dysbiose of zware-metaalbelasting. Op basis daarvan bouwen we een gericht traject met heldere tussenevaluaties.

Bronnen

1. PubMed (PMID 40895855) — Efficacy and Safety of Vitamin E in Adults With Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Cureus, 2025.