Nitraatrijk bietextract verbetert vaatfunctie bij postmenopauzale vrouwen

Na de menopauze verandert de vaatreactiviteit onder invloed van leeftijd, hormonale veranderingen, bloeddruk en metabole factoren. Nitraat uit biet kan in het lichaam worden omgezet in nitriet en vervolgens bijdragen aan de beschikbaarheid van stikstofmonoxide, een signaalstof die de vaatwand helpt ontspannen. Deze studie keek daarom specifiek naar de bloedvaten in de benen en naar het vermogen van serum om vaatvorming in een laboratoriummodel te ondersteunen.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

16 postmenopauzale vrouwen van 60 tot 85 jaar namen deel aan een gerandomiseerde, gecontroleerde parallelgroepstudie. De nitraatrijke groep (8 vrouwen) gebruikte 12 weken lang dagelijks een bietextract met 8,8 mmol nitraat. De controlegroep (8 vrouwen) kreeg een nitraatarm bietextract met 0,7 mmol nitraat per dag. De onderzoekers maten de flow-mediated dilation van de femorale slagader en de microvasculaire reactiviteit van de musculus tibialis anterior. Daarnaast onderzochten zij serum in vitro op tube formation, een laboratoriummodel voor angiogene activiteit.

Wat kwam eruit?

• Na week 12 verbeterde de flow-mediated dilation van de femorale arterie in de nitraatgroep ten opzichte van de uitgangsmeting.
• De microvasculaire reactiviteit van de tibialis anterior nam toe in week 8 en week 12; beide uitkomsten waren volgens de publicatie statistisch significant.
• Serum uit de nitraatgroep gaf in week 12 1,8 keer meer tube formation in vitro dan bij de uitgangsmeting.
• Het verschil in nitraatinname was duidelijk: 8,8 mmol per dag tegenover 0,7 mmol per dag in de controlegroep.
• Met 16 deelnemers is dit een kleine pilot; de studie geeft vooral een doseer- en haalbaarheidssignaal voor vervolgonderzoek.

Wat betekent dit voor jou?

Voor postmenopauzale vrouwen met een lage inspanningstolerantie, koude voeten of een vermoeden van verminderde perifere vaatfunctie biedt deze studie een concreet voedingsspoor: dagelijks een gestandaardiseerde nitraatrijke bietbereiding gedurende 12 weken. Het doel is ondersteuning van de vaatreactiviteit, niet een snelle verandering in een losse bloeddrukmeting. Een vaste inname en het volgen van loopafstand, herstel, bloeddruk en eventuele duizeligheid maken de proef beter interpreteerbaar. Bij lage bloeddruk, nierproblemen, terugkerende nierstenen of gebruik van bloeddrukverlagers is vooraf afstemming nodig.

Hoe past dit in onze aanpak?

We starten met een week bloeddrukmetingen thuis, een inventarisatie van loopafstand en beenklachten en een overzicht van voeding, beweging en cardiovasculaire risicofactoren. Indien passend volgen lipiden, glucose, HbA1c, ApoB en nierfunctie. Tijdens de eerste 2 weken letten we op bloeddrukdaling en maag-darmtolerantie. Rond week 8 en week 12 evalueren we de trend in inspanning, herstel en klachten; bij een passende klinische vraag kan een vaatfunctieonderzoek worden herhaald. Zo koppelen we de voedingsinterventie aan de uitkomst die voor jou relevant is.

Bronnen

1. PubMed (PMID 40939021) – Twelve-week nitrate-rich beetroot extract supplementation improves lower limb vascular function and serum angiogenic potential in postmenopausal women. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology, 2025. DOI: 10.1152/ajpheart.00592.2025.