Probiotica en botverlies na de menopauze: wat liet L. reuteri zien?

Een studie bij 239 vrouwen kort na de menopauze vond na 24 maanden geen remming van botverlies door L. reuteri 6475. Dat helpt om verwachtingen over een specifieke probioticastam concreet te houden.

Na de menopauze kan de vraag opkomen hoe je je botten goed ondersteunt. Onderzoekers bekijken daarbij ook de relatie tussen darmbacteriën en botgezondheid. Maar een interessant verband is nog geen bewezen behandeling. Een studie uit 2024 onderzocht daarom of één specifieke probioticastam botverlies daadwerkelijk kon afremmen.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

In Göteborg deden 239 vrouwen mee die één tot vier jaar niet meer menstrueerden. Hun mediane leeftijd was 55 jaar. Door loting kregen zij capsules met Limosilactobacillus reuteri 6475, voorheen Lactobacillus reuteri genoemd, of een placebo.

Er waren twee doseringen: één miljard of tien miljard levende bacteriën per dag, verdeeld over twee capsules. De behandeling duurde 24 maanden. Alle groepen kregen via de capsules ook 400 IE vitamine D per dag. Daardoor onderzochten de wetenschappers het extra effect van de bacterie, niet het effect van vitamine D op zichzelf.

De belangrijkste meting was de botdichtheid van het scheenbeen. Ook de heup, wervelkolom en bloedwaarden voor botafbraak en botaanmaak werden gevolgd. De studie werd dubbelblind uitgevoerd: deelnemers en onderzoekers wisten tijdens het onderzoek niet wie welke capsules kreeg. Uiteindelijk voltooiden 223 vrouwen het onderzoek.

Wat kwam eruit?

De botdichtheid nam in alle groepen af. Bij de hoge dosis was de gemiddelde afname 2,39%, bij de lage dosis 2,53% en bij placebo 2,31%. De verschillen waren niet statistisch significant. Ook voor de heup en wervelkolom werd geen overtuigend voordeel gevonden.

Een analyse naar lichaamsgewicht leverde een aanwijzing op die verder onderzoek verdient. Dat is geen bewijs dat de behandeling bij een bepaalde gewichtsgroep wél werkt. De belangrijkste uitkomst van de studie bleef negatief.

Er waren geen ernstige bijwerkingen die aan de behandeling werden toegeschreven. Dit betekent niet dat de veiligheid voor iedereen vaststaat: vrouwen met onder meer ernstige osteoporose waren uitgesloten. De studie werd mede gefinancierd door de producent.

Wat betekent dit voor jou?

Als je een probioticum overweegt om botverlies na de menopauze te voorkomen, biedt deze studie daarvoor geen onderbouwing. Dat is een bruikbare uitkomst: je hoeft geen langdurig supplementgebruik te baseren op een belofte die hier niet werd waargemaakt.

Tegelijk zegt dit onderzoek niet dat alle probiotica hetzelfde doen. De resultaten gaan over stam 6475, deze doseringen en deze groep vrouwen. Een andere stam of een toepassing bij darmklachten is een andere vraag. Ook is in deze studie geen vermindering van botbreuken aangetoond.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij vragen over botgezondheid kijken we naar jouw situatie: eerdere botbreuken, de overgang, medicatie, voeding en hoe je beweegt. Vanuit dat gesprek kan duidelijk worden of een botdichtheidsmeting of gericht onderzoek naar bijvoorbeeld vitamine D zinvol is. Niet iedereen heeft daarvoor hetzelfde onderzoek nodig.

Een zorgvuldige aanpak betekent ook onderscheid maken tussen darmklachten en botrisico. Een probioticum kiezen voor een darmvraag is iets anders dan aantoonbaar je botten beschermen. Deze studie helpt om die doelen uit elkaar te houden en samen een plan te maken dat past bij wat er werkelijk is onderzocht.

Gregori en collega’s. JAMA Network Open, 2024; 7(6):e2415455. Gerandomiseerde, dubbelblinde studie bij 239 vrouwen, gedurende 24 maanden.