GLA bij reumatoïde artritis: wat laat onderzoek naar pijn zien?

Een oudere Cochrane-analyse vond mogelijk minder pijn met GLA bij reumatoïde artritis. De concrete pijnschatting berust op drie kleine studies met 82 geanalyseerde deelnemers en ongeveer zes maanden behandeling.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

Bij reumatoïde artritis kunnen pijn en stijfheid dagelijkse handelingen lastig maken. Gammalinoleenzuur, meestal afgekort tot GLA, is een vetzuur dat is onderzocht als aanvullende voedingsinterventie. Een Cochrane-review uit 2011 bundelde verschillende kruidenonderzoeken. Hier kijken we uitsluitend naar het onderdeel over GLA.

De berekende pijnuitkomst kwam uit drie gerandomiseerde studies met samen 82 geanalyseerde volwassenen met actieve reumatoïde artritis. Zij namen ongeveer zes maanden lang dagelijks 1.400, 2.000 of 2.800 milligram GLA in. De preparaten waren afkomstig uit boragezaadolie, zwartebessenzaadolie of een uit borage gezuiverde vetzuurfractie. De vergelijkingsgroepen kregen placebo-olie.

Het gaat bij deze hoeveelheden om de actieve GLA-inhoud, niet om het totale gewicht van de olie. De onderzoeken vonden plaats naast bestaande reumatologische zorg. De uitkomsten gelden niet voor alle kruiden of voor een willekeurig gecombineerd supplement.

Wat kwam eruit?

Na ongeveer zes maanden was de pijnscore in de gezamenlijke analyse gemiddeld bijna 33 punten lager dan met placebo, op een schaal van nul tot 100. De review beoordeelde de zekerheid van dit bewijs als matig: vervolgonderzoek kan de schatting nog belangrijk veranderen.

Er was ook een aanwijzing voor beter functioneren, maar die kwam uit slechts één studie met 41 deelnemers. De zekerheid daarvan was laag. Het verschil in het aantal gezwollen gewrichten was niet significant. Of GLA gewrichtsschade afremt, werd niet aangetoond.

De behandelduur lijkt van belang voor de interpretatie. Een kortere studie van twaalf weken met 1.800 milligram GLA per dag vond geen significant pijnvoordeel. De zesmaandenresultaten zijn dus geen belofte van snelle verlichting.

Wat betekent dit voor jou?

Bij bevestigde reumatoïde artritis kan dit oudere onderzoek aanleiding zijn om een aanvullende voedingsoptie met je behandelaar te bespreken. De gemiddelde pijnvermindering voorspelt niet wat jij zult merken. De studies waren klein, sommige deelnemers vielen uit en de onderzochte preparaten verschilden van elkaar.

Ook de verdraagbaarheid verdient aandacht. In twee kleine onderzoeken met samen 61 deelnemers meldde 20% van de GLA-gebruikers een bijwerking, tegenover 3% met placebo. Dit verschil was statistisch onzeker, maar betekent niet dat bijwerkingen uitgesloten zijn. Onder andere diarree en oprispingen werden beschreven.

De oorspronkelijke evidence-zoekactie liep tot 2010. Dit is daarom een bespreking van oudere onderzoeksgegevens, geen nieuwe doorbraak. De bevindingen gaan over reumatoïde artritis en kunnen niet automatisch worden toegepast op artrose of onverklaarde gewrichtspijn.

Hoe past dit in onze aanpak?

We koppelen aanvullende voedingsvragen aan de diagnose en aan een concreet doel, bijvoorbeeld minder pijn bij het aankleden of minder ochtendstijfheid. Bij een bespreking van GLA letten we op de hoeveelheid actieve stof, de gebruikte vorm, maag-darmtolerantie en het overige behandelplan.

Pijn, functioneren en ziekteactiviteit volgen we in samenhang met de bestaande reumatologische begeleiding. Ontstekingswaarden zoals CRP of BSE kunnen op indicatie helpen. Deze studies bieden geen basis om noodzakelijke ziekteremmende behandeling zelfstandig af te bouwen of om één specifiek olieproduct hetzelfde effect toe te schrijven.

Cameron M, Gagnier JJ en Chrubasik S. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2011. Herbal therapy for treating rheumatoid arthritis. Deze samenvatting betreft alleen de GLA-vergelijking.