Een betere maat voor ijzergebrek bij darmontsteking — de rol van sTfR

IJzergebrek is één van de meest voorkomende complicaties bij chronische darmontsteking (IBD, zoals colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn). Vermoeidheid, concentratieproblemen, bleek zien en bloedarmoede zijn vaak directe gevolgen. Maar ijzergebrek aantonen is bij IBD lastig — omdat de standaardmarker, ferritine, ook stijgt bij ontsteking en zo een tekort kan maskeren.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

De auteurs onderzochten of sTfR (de oplosbare transferrine-receptor) een betrouwbaarder beeld geeft bij IBD-patiënten. Ze keken naar de samenhang van sTfR met ontstekingsmarkers (CRP, fecale calprotectine), hemoglobine en het onderscheid tussen ijzergebrek met en zonder bloedarmoede.

Wat kwam eruit?

• sTfR correleerde niet met CRP of fecale calprotectine — bevestigt dat ontsteking de waarde niet vertroebelt
• Bij colitis ulcerosa was sTfR hoger bij ijzergebrek zónder bloedarmoede dan bij geen-tekort — een vroege markeerder
• Bij de ziekte van Crohn weerspiegelde sTfR vooral de verhoogde ijzerbehoefte bij anemie
• sTfR helpt het onderscheid maken tussen “geen tekort”, “functioneel tekort” en “echt tekort met bloedarmoede”

Wat betekent dit voor jou?

Als je IBD hebt — of een andere chronische ontstekingsaandoening waarbij ferritine vertekend kan zijn — is sTfR een waardevolle extra bepaling om te beoordelen of ijzersuppletie nodig is, en welke vorm (oraal versus intraveneus) het meest geschikt is. Bij actieve darmontsteking is oraal ijzer vaak slecht verdraagbaar en suboptimaal opgenomen; in die gevallen kiezen we eerder voor een intraveneuze toediening.

Hoe past dit in onze aanpak?

Bij vermoedelijk ijzergebrek bij IBD of chronische ontsteking vragen we bij voorkeur een complete bepaling aan: hemoglobine, ferritine, transferrine-saturatie, sTfR, hsCRP en fecale calprotectine. Aanvullend vitamine B12 (inclusief holotranscobalamine), folaat en vitamine D. Op basis daarvan kiezen we het juiste suppletie-traject — vaak een combinatie van intraveneus ijzer en ondersteunende interventies, ingebed in het bredere darm- en ontstekingsplan dat we voor IBD-patiënten opbouwen.

Bronnen

1. Inflammatory Bowel Diseases — Soluble transferrin receptor as a reliable inflammation-independent marker of iron deficiency in Crohn’s disease and ulcerative colitis. 2026.