Vitex-extract onderzocht bij premenstruele klachten

Een oudere placebogecontroleerde studie onderzocht een specifiek Vitex-extract bij PMS. Na drie cycli rapporteerden meer vrouwen een halvering van hun klachten dan met placebo, al verbeterden niet alle symptomen.

Wat hebben de onderzoekers gedaan?

Prikkelbaarheid, hoofdpijn of gespannen borsten die steeds vóór de menstruatie terugkomen: bij premenstrueel syndroom, of PMS, is juist dat terugkerende patroon belangrijk. Een onderzoek uit 2001 in BMJ keek naar een droogextract van de vruchten van Vitex agnus-castus, ook bekend als monnikspeper.

De studie vond plaats in zes algemene geneeskundepraktijken. Er werden 178 vrouwen gescreend en gerandomiseerd. Van 170 vrouwen waren zowel een beginmeting als een vervolgmeting beschikbaar: 86 kregen het extract en 84 een placebo. Hun gemiddelde leeftijd was ongeveer 36 jaar.

De deelnemers namen drie opeenvolgende menstruatiecycli dagelijks één tablet met 20 mg extract of een gelijkende placebotablet. Het ging om een specifiek gestandaardiseerd droogextract, niet om gemalen kruid. Zowel de vrouwen als de onderzoekers wisten tijdens de behandeling niet wie welk middel kreeg.

Onderzoeksbron

Wat kwam eruit?

De belangrijkste uitkomst was de verandering in een gecombineerde score voor zes PMS-symptomen. Die score daalde sterker met Vitex dan met placebo. Bij een afzonderlijke, aanvullende uitkomst werd gekeken hoeveel vrouwen minstens een halvering van hun klachten bereikten: 52% met het extract tegenover 24% met placebo.

Dat betekent niet dat alle vrouwen 52% minder klachten hadden. Het gaat om het aandeel deelnemers dat de afgesproken verbetering bereikte. Prikkelbaarheid, stemmingsverandering, boosheid, hoofdpijn en borstspanning waren gunstiger met het extract. De categorie overige klachten, waaronder een opgeblazen gevoel, verbeterde niet aantoonbaar meer dan met placebo.

Vier vrouwen in de extractgroep en drie in de placebogroep meldden milde bijwerkingen. Geen van deze bijwerkingen leidde tot stoppen met de behandeling. De fabrikant financierde het onderzoek en leverde de studiemedicatie.

Onderzoeksbron

Wat betekent dit voor jou?

Deze oudere studie biedt een concreet aanknopingspunt voor cyclusgebonden klachten. De resultaten gaan over PMS en drie cycli behandeling; ze bewijzen geen effect op vruchtbaarheid, menopauzeklachten of langdurig gebruik. Ook maakt de extractvorm verschil: 20 mg van het onderzochte droogextract is niet zomaar uitwisselbaar met dezelfde hoeveelheid van een ander product.

Vitex wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap of borstvoeding. Bij een hypofyseaandoening of een voorgeschiedenis van oestrogeengevoelige kanker is vooraf medische beoordeling belangrijk. Dat geldt ook bij middelen die op dopamine werken, oestrogenen of anti-oestrogenen: mogelijke interacties kunnen volgens de Europese geneesmiddelenautoriteit niet worden uitgesloten.

Onderzoeksbron

Hoe past dit in onze aanpak?

Vitex behoort tot de orale supplementopties binnen NewMedix. Een passende toepassing begint met het herkennen van het patroon: wanneer ontstaan de klachten, wanneer nemen ze af en welke invloed hebben ze op je dagelijks leven? Een cyclus- en symptoomdagboek geeft daar vaak bruikbare informatie over.

We kijken vervolgens naar de samenstelling van het extract, andere middelen die je gebruikt en mogelijke verklaringen voor je klachten. Door dezelfde symptomen over drie cycli te volgen, wordt duidelijker wat er verandert. Bij afwijkend bloedverlies of aanwijzingen voor een andere hormonale aandoening kan aanvullend onderzoek nodig zijn. De studie zelf toont geen algemeen hormoontekort aan; onderzoek wordt daarom gericht gekozen.