LDN: De Veelzijdige Toepassingen van Low Dose Naltrexone

Low Dose Naltrexone (LDN) is een veelzijdige en veelbelovende therapie die oorspronkelijk ontwikkeld werd voor de behandeling van verslavingen, maar inmiddels voor een breed scala aan aandoeningen wordt ingezet. Deze ldn medicatie werkt in lage doses als immuunmodulator in plaats van als traditionele opioïde antagonist. Hierdoor is LDN effectief gebleken bij auto-immuunziekten zoals multiple sclerose, ontstekingsaandoeningen zoals de ziekte van Crohn, chronische pijnsyndromen zoals fibromyalgie, huidaandoeningen, Long COVID, CVS/ME en zelfs bepaalde vormen van kanker. De kracht van LDN ligt in zijn vermogen om ontstekingen te verminderen, het immuunsysteem in balans te brengen en endorfineniveaus te verhogen. Deze unieke eigenschappen maken LDN tot een veelbelovende behandelmethode, ondersteund door positieve resultaten uit klinische studies en praktijkervaringen.^[1][2]

Hoe werkt LDN? Het werkingsmechanisme

LDN verlaagt cytokines en ontstekingen

LDN verlaagt ontstekingsbevorderende cytokines zoals TNF-α en IL-6, wat bijdraagt aan vermindering van ontstekingsreacties in het lichaam. LDN werkt als antagonist op de Toll-like receptor 4 (TLR4), waardoor microglia in het zenuwstelsel geremd worden en cytokine-afgifte wordt onderdrukt. Deze werking draagt bij aan het beheersen van neuro-inflammatoire aandoeningen en auto-immuunziekten.^[1][2] De remming van cytokineproductie maakt LDN veelbelovend voor de behandeling van diverse chronische ontstekingsziekten.

LDN ondersteunt het stresssysteem

LDN kan het uitgeputte stresssysteem ondersteunen door endorfineproductie te verhogen, wat een positief effect heeft op stressweerstand en veerkracht. Onderzoek toont aan dat LDN de aanmaak van endogene opioïden stimuleert, wat stressreacties verbetert en het emotioneel welzijn verhoogt.^[3]

LDN ondersteunt mitochondriën en energieproductie

LDN lijkt een positieve invloed te hebben op mitochondriale functies door metabole veranderingen te stimuleren die ontstekingen tegengaan. Een studie toont aan dat LDN microglia helpt om te schakelen naar een staat die meer energie-efficiënt is en minder lactaat produceert, wat ontstekingsreacties vermindert.^[6]

Toepassingen van LDN per aandoening

LDN bij CVS/ME

LDN biedt potentie als therapie voor myalgische encefalomyelitis / chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS), gekenmerkt door aanhoudende vermoeidheid en pijn. Een retrospectieve studie bij 218 ME/CVS-patiënten toonde aan dat 73,9% van de patiënten verbeteringen in alertheid, fysieke prestaties en pijnvermindering rapporteerde, terwijl bijwerkingen mild waren en vooral in de beginfase optraden.^[4] Deze resultaten suggereren dat LDN een waardevolle optie kan zijn voor ME/CVS, hoewel verdere studies nodig zijn.

LDN bij Long COVID

LDN wordt onderzocht als mogelijke therapie voor Long COVID, gekenmerkt door symptomen zoals vermoeidheid en hersenmist na COVID-19. Deze studie benadrukt het potentieel van low dose naltrexone long covid als behandeling, aangezien LDN leidde tot symptoomvermindering en verbetering in functioneel herstel, waarschijnlijk door de ontstekingsremmende en immuunmodulerende werking.^[5] Deze bevindingen suggereren dat LDN een veilige en effectieve optie kan zijn, maar bevestiging via verdere studies is nodig.

LDN bij neuro-inflammatie en tryptofaan-katabolieten

LDN kan neuro-inflammatie en de regulering van tryptofaanmetabolieten beïnvloeden, wat van belang is bij neurotoxiciteit en stemmingsregulatie. De INNOVA-studie onderzoekt de invloed van LDN op ontstekingsbiomarkers en tryptofaanmetabolieten bij fibromyalgiepatiënten, wat helpt om de neurobiologische effecten van LDN beter te begrijpen.^[7]

LDN bij depressie

Onderzoek suggereert dat LDN nuttig kan zijn bij depressie als aanvullende therapie. In een gerandomiseerde studie met patiënten met major depressive disorder (MDD) leidde de toevoeging van LDN tot significante verbeteringen in depressiescores, vermoedelijk door dopaminerge mechanismen die de stemming beïnvloeden.^[8] Deze effecten maken LDN potentieel effectief voor mensen die niet voldoende reageren op antidepressiva.

LDN bij chronische pijn

LDN biedt mogelijkheden voor de behandeling van chronische pijn door zijn anti-inflammatoire en immuunmodulerende werking. LDN vermindert de activatie van microglia in het centrale zenuwstelsel, wat bijdraagt aan pijnverlichting bij aandoeningen zoals fibromyalgie en Crohn’s.^[9] De lage dosering minimaliseert bijwerkingen en maakt het een veilige keuze voor pijnbehandeling zonder opioïden.

LDN bij MS (multiple sclerose)

LDN wordt onderzocht voor multiple sclerose (MS) vanwege zijn ontstekingsremmende en neuroprotectieve eigenschappen. In een gerandomiseerde studie werd aangetoond dat LDN mentale gezondheid en kwaliteit van leven verbeterde bij MS-patiënten, al bleven de fysieke effecten beperkt. Het herstelde endogene opioïdenniveaus, wat ontstekingen en neuro-inflammatoire processen verminderde.^[10][11]

LDN bij eczeem en huidaandoeningen

Low Dose Naltrexone (LDN) heeft veel potentieel als aanvullende therapie voor eczeem, een hardnekkige huidaandoening die gekenmerkt wordt door chronische jeuk, roodheid en ontsteking. LDN werkt door het immuunsysteem te moduleren en ontstekingsreacties te onderdrukken, wat helpt bij het verlichten van symptomen en het herstellen van balans in de huid. Uit een review van Jaros en Lio (2019) blijkt dat LDN effectief kan zijn voor patiënten met eczeem die onvoldoende resultaat ervaren van standaardtherapieën.^[14]

LDN ervaringen: wat patiënten merken in de eerste maanden

De verhalen over LDN ervaringen lopen sterk uiteen, en dat is logisch: LDN werkt subtiel en heeft tijd nodig. Een realistische tijdslijn helpt om verwachtingen kloppend te maken en niet te vroeg af te haken.

In week 1 en 2 merken veel mensen vooral iets aan hun slaap. Sommigen slapen dieper, anderen ervaren juist levendige dromen of een onrustige nacht. Dit verdwijnt meestal binnen één tot twee weken vanzelf. Een enkeling heeft de eerste dagen lichte hoofdpijn.

Vanaf week 3 tot 4 rapporteert ongeveer de helft van de responders een rustiger hoofd, meer energie of een stabielere stemming. Dit zijn vaak de eerste signalen dat het zenuwstelsel begint te kalmeren.

De pijnrespons komt meestal later: ergens tussen maand 2 en 3. Bij fibromyalgie, lage rugpijn en pijn bij de ziekte van Crohn zien onderzoekers responspercentages rond de 60-65%^[3]. Het volledige effect kan tot zes maanden duren^[6].

Belangrijk om eerlijk te benoemen: niet iedereen reageert op LDN. Na drie maanden consistent gebruik op een passende dosering is meestal duidelijk of je een responder bent. Reageer je dan nog niet, dan heeft doorgaan vaak weinig zin en kijken we samen naar alternatieven.

Wat opvalt in de praktijk: de mensen die het meest profiteren hebben vaak realistische verwachtingen, geven het middel de tijd, en combineren het met aandacht voor slaap, voeding en stress.

Bijwerkingen van LDN

LDN wordt over het algemeen goed verdragen en heeft een mild bijwerkingenprofiel. Veel voorkomende bijwerkingen zijn hoofdpijn en levendige dromen, die meestal afnemen naarmate het lichaam aan de dosering gewend raakt. Soms kan slapeloosheid optreden; in dat geval kan het verplaatsen van de dosering naar de ochtend helpen om dit effect te verminderen. Bij aandoeningen zoals ME/CVS kunnen griepachtige symptomen voorkomen, maar een langzame opbouw van de dosering helpt vaak om deze bijwerkingen te beperken. Bij MS-patiënten kan in de eerste weken een tijdelijke verergering van symptomen optreden, maar dit effect is meestal van korte duur. Over het algemeen zijn de bijwerkingen mild en van voorbijgaande aard. Bovendien is LDN niet belastend voor de lever, wat het een veilige optie maakt voor langdurig gebruik zonder risico op levertoxiciteit.

LDN in combinatie met andere medicijnen

LDN is niet compatibel met bepaalde medicijnen en moet daarom met zorg worden gecombineerd. Het mag bijvoorbeeld niet worden gebruikt in combinatie met SR-morfines of vergelijkbare pijnstillers zoals MST, oxycontin, dipipanone en fentanyl. Ook wordt LDN afgeraden voor patiënten die deelnemen aan lopende klinische onderzoeken, omdat het de resultaten kan beïnvloeden. Andere medicijnen waarmee LDN niet goed samenwerkt, zijn onder andere immuunsuppressiva (zoals afweeronderdrukkende medicijnen) en anti-tumor necrose factor-medicijnen, zoals infliximab (Remicade), etanercept (Enbrel) en adalimumab (Humira). Deze medicijnen worden vaak voorgeschreven bij auto-immuunziekten om ontstekingen te verminderen, maar kunnen door de interactie met LDN minder effectief worden of ongewenste effecten veroorzaken. Verder is LDN niet compatibel met PD1-remmers (zoals Opdivo en Keytruda) en bepaalde anti-kankervaccins, waaronder CAR-T-therapie en soortgelijke behandelingen. Het is belangrijk om met een arts te overleggen voordat je LDN gebruikt als je één van deze medicijnen voorgeschreven krijgt. LDN kan onder bepaalde voorwaarden worden gecombineerd met andere medicatie, zoals biologicals en steroïden. Bij biologicals, die vaak bij auto-immuunziekten worden ingezet, is LDN compatibel zolang de patiënt stabiel is en onder toezicht staat. Voorbeelden van compatibele biologicals zijn Daclizumab (Zinbryta), Dimethylfumaraat (Tecfidera), Fingolimod (Gilenya), en Interferon beta-medicatie (zoals Avonex en Rebif). Steroïden zoals prednison en methylprednisolon zijn ook compatibel, mits de dosis onder de 20 mg prednison-equivalent blijft en ze niet voor afstotingspreventie worden gebruikt. Dexamethason is compatibel als dit onder oncologische controle gebeurt. Daarnaast kan LDN met andere voorgeschreven en vrij verkrijgbare medicijnen worden gebruikt, afhankelijk van de ziekte en medicatie van de patiënt. Het is echter essentieel dat dit altijd gebeurt onder medische begeleiding om veiligheid te waarborgen.

Dosering en innameadvies per aandoening

Lage doses naltrexon (LDN) kan effectief zijn bij diverse chronische aandoeningen, met specifieke doseringen voor verschillende ziektebeelden. Voor chronische virale infecties en Long COVID wordt vaak gestart met een dosering van 1 mg per nacht, waarbij sommige patiënten baat kunnen hebben bij een hogere dosis voor extra symptoomverlichting. Bij auto-immuunziekten wordt 1 mg dagelijks gedurende 14 dagen aangeraden, met een verhoging van 0,5-1 mg elke twee weken tot een onderhoudsdosis van 3-4,5 mg is bereikt. Bij kanker wordt vaak begonnen met 1,5 mg per dag, dat wekelijks met 1,5 mg wordt verhoogd tot een maximum van 4,5 mg, met een schema van vier dagen doseren en drie dagen pauze. Voor chronische pijn start men ook met 1 mg dagelijks, met een geleidelijke verhoging van 0,5-1 mg elke twee weken tot een maximum van 9-10 mg per dag, mogelijk verdeeld over twee doseringen. Voor PTSS, angst en depressie kan een dosering van 0,06 mg per kilogram lichaamsgewicht per dosis effectief zijn, met een totaal van 3-6 mg per dosis. Bij traumatisch hersenletsel (TBI) kunnen hogere doseringen van meer dan 50 mg tijdelijk nodig zijn, gevolgd door een onderhoudsdosering. Tot slot wordt bij chronisch vermoeidheidssyndroom (CFS/ME) en mastcel activeringssyndroom (MCAS) een dosering van 1,5-4,5 mg eenmaal of tweemaal daags voorgeschreven. Voor specifieke gevallen zoals allergieën zijn doses tot 8 mg driemaal per dag toegepast. Deze richtlijnen helpen patiënten en behandelaars bij het optimaliseren van de effectiviteit van LDN voor verschillende aandoeningen.^[15]

LDN druppels of capsules: welke vorm past bij jou?

De juiste LDN dosering vinden is geen kwestie van “hoe hoger, hoe beter”. Het draait om de dosis waarop jouw lichaam het beste reageert, en die ligt niet bij iedereen op hetzelfde punt.

Het standaardprotocol ziet er zo uit: starten met 0.5 mg, en elke twee weken ophogen met 0.5 tot 1 mg, tot de richtdosis van 4.5 mg. Maar dit is geen wet. Sommige mensen voelen zich het beste op 1.5 mg, anderen pas op 3 of 4.5 mg^[3]. Bij fibromyalgie en MCAS zien we vaak goede respons al rond de 1.5-3 mg.

• Ultra-low start bij MCAS of histamine-intolerantie – beginnen met 0.1 tot 0.25 mg om reacties te voorkomen, en heel langzaam opbouwen.
• Standaard opbouw – 0.5 mg → 1.5 mg → 3 mg → 4.5 mg, telkens 2 weken per stap.
• Snellere opbouw – kan bij goede tolerantie, in overleg met de voorschrijvend arts.

Druppels of capsules? Druppels (meestal 1 mg/ml) zijn ideaal om in stapjes van 0.1 mg te titreren. Dat geeft maximale flexibiliteit, vooral bij gevoelige patiënten. Capsules zijn praktischer als je dosering eenmaal stabiel is.

Het innamemoment is doorgaans vlak voor het slapen: dat sluit aan op de natuurlijke endorfine-piek ’s nachts. Krijg je daar te levendige dromen van of slaap je slechter? Dan kun je overstappen naar inname in de ochtend, met behoud van effect.

LDN bij Long COVID en postvirale klachten

Long COVID is wat klachten betreft een grillig beeld: extreme vermoeidheid, post-exertionele malaise (PEM), brain fog, hartkloppingen, niet-verfrissende slaap. Er bestaat nog geen geregistreerde behandeling, maar LDN komt steeds vaker in beeld als veelbelovende optie.

Het werkingsmechanisme sluit aan bij wat we weten over postvirale klachten. Bij Long COVID lijkt sprake van aanhoudende neuro-inflammatie: microglia (de immuuncellen in het brein) blijven geactiveerd, en pro-inflammatoire cytokines zoals IL-6 en TNF-alfa blijven verhoogd. LDN remt de TLR4-receptor op microglia en dempt zo de chronische ontstekingsrespons in het zenuwstelsel.

Twee kleinere studies geven concrete aanwijzingen. O’Kelly en collega’s (2022) volgden een Long COVID-cohort dat twee maanden LDN gebruikte en zagen significante verbeteringen op vermoeidheid, herstel na inspanning, concentratie en pijn^[4]. Bonilla en collega’s (2023) rapporteerden vergelijkbare resultaten bij post-acute sequelae van COVID-19, met goede tolerantie^[5].

De dosering bij Long COVID ligt meestal tussen 1.5 en 4.5 mg, opgebouwd in dezelfde langzame stappen als bij andere indicaties. Veel patiënten met PEM hebben baat bij een lagere start om overprikkeling te voorkomen.

De huidige evidence is nog beperkt tot open-label studies en case series. Grotere gerandomiseerde trials lopen in 2025-2026. Voor nu is LDN bij Long COVID een onderbouwde off-label optie, geen wondermiddel — maar voor sommige patiënten wel een belangrijke stap richting herstel.

LDN binnen de functionele geneeskunde aanpak van Newmedix

Bij Newmedix integreren we LDN binnen een bredere functionele geneeskunde-benadering die zich richt op het herstellen van balans in systemen zoals spijsvertering, hormoonbalans, immuunfunctie en energieproductie. Door zijn ontstekingsremmende eigenschappen en positieve invloed op energieproductie past LDN goed binnen ons model. In combinatie met voedingsadvies, leefstijlinterventies en stressmanagement bieden we een holistische benadering voor duurzame gezondheid. Wil je ontdekken of low dose naltrexone binnen jouw behandelplan past? Plan een gratis adviesgesprek met onze specialisten bij Newmedix. Samen kijken we naar de meest effectieve stappen voor een gezonder leven.

Veelgestelde vragen over low dose naltrexone (LDN)

Wat is low dose naltrexone (LDN) precies?

Low dose naltrexone (LDN) is naltrexon in een veel lagere dosering (meestal 1-4,5 mg) dan de standaard verslavings-dosering (50 mg). In deze lage dosering werkt het niet als opioïd-blokker maar als immuunmodulator: het remt overactieve microglia, verlaagt ontstekingscytokines en stimuleert de aanmaak van endogene endorfines.

Bij welke aandoeningen wordt LDN ingezet?

LDN wordt vooral gebruikt bij auto-immuunziekten (MS, Crohn, Hashimoto), chronische pijn-syndromen (fibromyalgie), CVS/ME, Long COVID, depressie, eczeem en bepaalde vormen van kanker als aanvullende therapie. Het is geen wondermiddel, maar bij ontstekings- en immuunsysteem-gerelateerde klachten zien we vaak goede resultaten.

Wat zijn de bijwerkingen van LDN?

De meest voorkomende bijwerkingen zijn hoofdpijn en levendige dromen, vooral in de eerste 1-2 weken. Bij CVS/ME kunnen mild griepachtige symptomen voorkomen. LDN is niet belastend voor de lever en geschikt voor langdurig gebruik. Bijwerkingen verdwijnen meestal door langzame opbouw van de dosering.

Hoe lang duurt het voor LDN werkt?

Sommige mensen merken al binnen 2-4 weken effect, vooral op slaap, energie en pijn. Bij auto-immuunziekten en CVS/ME kan het 2 tot 6 maanden duren voor het volle effect zichtbaar wordt. Bij Newmedix evalueren we de werking na 6-8 weken en passen we de dosering zo nodig aan.

Wordt LDN vergoed door de zorgverzekering?

LDN wordt voor de meeste indicaties off-label voorgeschreven en wordt daardoor zelden vergoed door de basisverzekering. De maandkosten zijn relatief laag (rond €25-40 voor magistrale bereiding). Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een deel onder “alternatieve” of “complementaire” zorg — check je polis.

Welke medicijnen mag je niet combineren met LDN?

LDN is niet compatibel met opioïde pijnstillers (morfine, oxycodon, fentanyl), bepaalde immuunsuppressiva, anti-TNF medicatie (Remicade, Enbrel, Humira) en PD1-remmers (Opdivo, Keytruda). Overleg altijd met je arts vóór je start met LDN als je deze medicatie gebruikt.

Kan ik LDN bij Newmedix krijgen?

Ja. Onze artsen schrijven LDN voor wanneer dit past binnen jouw functionele behandelplan. We starten altijd met een uitgebreid intakegesprek en lab-onderzoek om de oorzaken van je klachten in kaart te brengen — LDN is daarbij vaak één onderdeel van een breder herstelplan. Plan een gratis adviesgesprek om de mogelijkheden te bespreken.

• Referenties

  1.Cant et al., 2017 – Naltrexone inhibits TNFα production in human immune cell lines, suggesting anti-inflammatory properties.
  2.Younger et al., 2014 – Low-dose naltrexone as a treatment for chronic pain and inflammation in fibromyalgia and multiple sclerosis.
  3.Brown & Panksepp, 2009 – Low-dose naltrexone for disease prevention and quality of life.
  4.Polo et al., 2019 – Low-dose naltrexone treatment in Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome (ME/CFS).
  5.Bonilla et al., 2023 – Low-dose naltrexone for management of post-acute sequelae of COVID-19 (Long COVID).
  6.Kučić et al., 2021 – Immunometabolic modulatory role of naltrexone in microglia, supporting mitochondrial stability.
  7.Colomer-Carbonell et al., 2022 – Examining tryptophan metabolites and neuroinflammation with LDN in fibromyalgia.
  8.Mischoulon et al., 2017 – Efficacy of low-dose naltrexone as adjunctive treatment in major depressive disorder.
  9.Bostick et al., 2019 – Low-dose naltrexone in chronic pain management: a review of mechanisms and applications.
  10.Sharafaddinzadeh et al., 2010 – Low-dose naltrexone in multiple sclerosis patients improves mental health and quality of life.
  11.Ludwig et al., 2017 – Effect of LDN on endogenous opioids in multiple sclerosis, suggesting neuroprotective potential.
  12.Seifrabiei et al., 2008 – Quality of life improvements with low-dose naltrexone in hematological cancer patients.
  13.Berkson et al., 2009 – Revisiting ALA/LDN protocol for metastatic and nonmetastatic pancreatic cancer.
  14.Jaros & Lio, 2019 – Low Dose Naltrexone in Dermatology.
  15.LDN Research Trust, 2024 – Dosing Guide 2024 for prescribers.